CARL WILLIAM SCHEELE (1742 – 1786)
Nhà hóa học người Thụy Điển đã khám phá ra nguyên tố clo
– Carl Scheele sinh ngày 9/12/1742 tại Stralsund (Đức). Thời nhỏ, ông được đi học rất ít và không được đào tạo bất cứ gì về khoa học. Năm 14 tuổi, Scheele trở thành người học việc bào chế thuốc cho hãng Martin Anders Bauch ở Gothenburg. Nguồn hóa chất có sẵn trong hiệu thuốc đã tạo điều kiện cho Scheele khởi đầu nhiều nghiên cứu và khám phá. Năm 1768, Scheele chuyển tới Stockholm và lại làm việc trong một hiệu thuốc. tại đây ông và Anders Johan Retzius đã phân lập được acid tartaric từ muối tartar. kết quả này được công bố năm 1770.
– Năm 1770, Scheele chuyển tới Uppsala làm trợ lý phòng thí nghiệm cho Lokk. Chính ở đây Scheele đã khám phá ra “khí cháy” (oxygen) vào một thời điểm nào đó trước năm 1773. Ông đã sản xuất khí cháy bằng nhiều cách. Trong phương pháp đầu tiên, ông cho phản ứng giữa acid nitric với bồ tạt ( K2CO3) để tạo ra KNO3. Chưng cất cặn lắng với acid sulfuric sẽ thu được cả NO2 và O2, hỗn hợp khí tạo ra sẽ được hấp thu bởi Ca(OH)2, để lại oxy (khí cháy). Cách thứ hai, ông cũng thu được khí cháy từ nhiệt phân HgO and MnO2, nhiệt phân bạc cacbonat hay thủy ngân cacbonat sau đó hấp thu CO2 bằng KOH:
AgCO3(r) -> Ag(r) + CO2(k) + O2(k)
– Ngày 4/02/1775, Carl Scheele được chọn làm thành viên của Viện hàn lâm khoa học hoàng gia và được vinh dự diện kiến đức vua Thụy Điển.
Sau đó, Carl Scheele chuyển đến Köping, Thụy Điển để giữ vị trí quản lý một hiệu thuốc. Tại đây Scheele đã điều chế hợp chất của cyanide, bao gồm khí HCN, và thậm chí mô tả mùi vị của nó. Ông cũng nghiên cứu sự đa dạng của các hợp chất của arsene.
– Trong điều kiện thí nghiệm không có sự an toàn thích hợp, Scheele thường xuyên phải tiếp xúc với chất độc chết người. Người ta cho rằng sự phơi nhiễm này đã làm hại đến sức khỏe của Scheele và rút ngắn cuộc sống của ông. Carl Scheele đã chết ở tuổi 43 vào ngày 26/05/1786.
Sự dũng cảm của nhà hóa học
Scheele có thói quen làm việc say mê. Công việc thí nghiệm của ông phải tiếp xúc với các chất độc hoặc dễ nổ, cháy và có thể gây ra những tai họa bất ngờ !
Một hôm, trước khi vào phòng thí nghiệm, ông dặn người giúp việc: “Tôi sắp làm thí nghiệm với khí clo. Nếu chẳng may tôi ngã, gọi anh thì chớ vào vội mà phải mở tung cửa rồi chạy nhanh ra ngoài!” Người giúp việc hốt hoảng can nhưng ông vẫn điềm nhiên: “Không thể được. Tính mệnh của tôi không phải là điều quan trọng! Quan trọng hơn là phải tìm ra những tính chất của khí clo cơ”.
Lúc này, người giúp việc chỉ biết… lắc đầu nữa mà thôi.
Leave a Reply