Đến hẹn lại lên, vào cuối tháng 2, các sinh viên khoa Sư Phạm – Trường Đại học Tiền Giang lại nô nức “khăn gói” về các trường Trung học và Phổ thông kiến tập (3 tuần) và thực tập (6 tuần). Năm nay, đợt kiến tập và thực tập sẽ kéo dài từ 22/2/2010đến ngày 8/4/2010. Các lớp thực tập đợt này là Cao đẳng khóa 07, 08 và các lớp Đại học khóa 06, 07. Chúng tôi, với tư cách là những người từng tham gia kiến tập Sư Phạm, xin có đôi điều chia sẻ cùng các bạn giáo sinh đang bước vào nghề…
* Kỹ năng phân tích chương trình và thiết kế giáo án
Thứ nhất, phân tích kế hoạch và chương trình: rà soát bài trước lẫn bài sau, xác định vị trí môn dạy trong chương trình, thời lượng cho môn, cho từng bài, mục đích bài học, môn học, cấu trúc trong môn học, logic khoa học của môn học. Phần này quan trọng, vì như vậy sẽ xác định được bài dạy của mình ở phần nào, những phần nào học sinh đã học qua, những phần nào nên dạy sơ vì sau này học sinh sẽ gặp lại, v.v…, tính chất của từng chương, hướng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh;
Thứ hai, khi thiết kế bài giảng, các bạn cần vạch nháp trong đầu: xác định mục tiêu bài giảng, lựa chọn và tổ chức nội dung bài giảng, tìm tòi và sử dụng phương pháp dạy học trên lớp, phân phối thời gian cho từng họat động và từng phần của bài giảng, trình bày kế hoạch bài giảng và viết ra). Kế đến, các bạn cần xác định mục tiêu bài giảng (căn cứ vào sách giáo khoa và sách giáo viên). Tiếp theo, các bạn phải lựa chọn cho mình cách tổ chức nội dung bài giảng: căn cứ vào nội dung chương trình, mục tiêu, khó khăn trong quá trình lĩnh hội của học sinh, cân đối kiến thức mới và cũ, quan tâm đến tri thức, kỹ năng, thái độ mà học sinh đạt được sau bài giảng, chuẩn bị bài tập trên lớp, bài tập ở nhà và sắp xếp bố cục hợp lý bài giảng.
* Kỹ năng lên lớp
Khi bước vào lớp, chào hỏi, ổn định lớp. Giáo sinh có thể nói “Chào tất cả các bạn” hoặc gật đầu. Đừng coi thường động tác này. Nếu bạn sợ, có thể tập trước gương. Nếu lúng túng ngay bước này, bạn sẽ khó thóat khỏi cảm giác ấy trong tiết dạy. Vào bài hấp dẫn, thu hút sự chú ý của học sinh (đưa tình huống có vấn đề, câu hỏi…).
Tiếp đến, các bạn phải kiểm tra bài học của học sinh. Khi kiểm tra bài cũ thì nên soạn sẵn câu hỏi, thang điểm ở nhà. VD: Đáp ứng yêu cầu (7đ), Trả lời thêm 1 ý hiểu bài (1đ), trả lời thêm ý khó (1đ)…
Tiếp theo bước vào bài mới, khi giảng bài các bạn nhớ phải trình bày bảng ( vừa nói vừa ghi để giúp học sinh theo dõi bài. Xoá những cái không cần thiết, không xoá những đề mục chính. Không nên dùng quá nhiều màu phấn cho một bài giảng, dễ làm rối mắt. Những màu phấn cần ưu tiên: trắng – vàng – đỏ. Các bạn có thể kết hợp máy chiếu (trình chiếu những nội dung chính) để tiết kiệm thời gian. Trong lúc giảng bài, các bạn phải cố gắng đặt câu hỏi và gợi mở cho học sinh trả lời. Đặt biệt, chúng ta không nên nói từ đầu tới cuối.
Khi dạy thì chân tình với học sinh. Có người thì thà bị cháy giáo án chứ không để học sinh “bơi”. Có người thì dạy đúng thời gian nhưng sau đó, giáo viên hướng dẫn phải dạy lại vì học sinh không hiểu. Bạn chọn phương án nào? Nếu dung hoà được cả hai thì tốt. Không nên quá nhiệt tình, thấy học sinh không hiểu bài, chưa thuộc bài thì liền theo sát giúp đỡ các em (yêu cầu học sinh ở lại để giảng thêm, khảo bài…) , nhiều khi làm các em mắc cỡ!
* Kỹ năng cơ bản khi giảng bài
Các bạn phải lựa chọn từ ngữ sao cho thật phong phú sinh động. Giọng phải cao độ, trường độ, cường độ, tốc độ. Không nên giữ một tông giọng suốt một tiết giảng. Tông (cao, thấp, tránh đều đều), tốc độ vừa phải, chú ý điểm dừng, điểm ngắt khi hết đoạn, hết ý. Phát âm chuẩn, rõ. Giọng nói sao cho rõ đến cuối lớp.
Phong cách: dễ gần. Khi dạy thì chân tình với học sinh. Có người thì thà bị cháy giáo án chứ không để học sinh “bơi”. Có người thì dạy đúng thời gian nhưng sau đó, giáo viên hướng dẫn phải dạy lại vì học sinh không hiểu. Bạn chọn phương án nào? Nếu dung hoà được cả hai thì tốtĂn mặc thích hợp. Dáng đứng, dáng đi thoải mái. Cử chỉ tay không để thừa. Mắt nên bao quát toàn lớp, giữ ánh mắt thân thiện. Vẻ mặt thể hiện sự nhiệt tình với bài giảng, tự tin, luôn cười. Cử động nhẹ nhàng, tự nhiên.Thái độ hoàn toàn tự tin. Đừng ngồi giảng, thỉnh thỏang di chuyển đến cuối lớp.
Đa số các bạn giáo sinh của ta thường bị “run” khi đứng lớp. Đề giúp các bạn tránh “run”. Các bạn cần ghi nhớ: phải chuẩn bị bài giảng kỹ. Tập trước ở nhà để giới thiệu bài thông thạo.Tin rằng, bài giảng sẽ thành công. Nghĩ rằng, người nghe là bạn của mình. Nếu cảm thấy mất bình tĩnh thì nên hít thở sâu. Và nên nhớ rằng, bạn không có cơ hội lần 2 để gây ấn tượng ban đầu với người nghe.
* Kỹ năng chủ nhiệm
Trước tiên, các bạn giáo sinh cần chủ động tìm ngay GVCN của lớp để GVCN có yêu cầu cụ thể đối với mình. Các bạn cần thực hiện đúng yêu cầu của GVCN. Và tìm hiểu nội quy trường lớp để tiến hành công tác phù hợp. Chú ý khi các bạn lên lớp, phải tuyệt đối đúng giờ.
Tiếp theo, các bạn cần hiểu được tâm lý các em học sinh lớp mình chủ nhiệm (tiếp xúc riêng với các em vào giờ ra chơi, dri bài đầu giờ…). Nên hỏi thăm các em chưa ngoan thì dễ thu phục các em hơn. Hoà đồng vui vẻ nhưng không dân chủ quá trớn nhưng không quá công thức.
Và những kỹ năng hát, kể chuyện, hướng dẫn trò chơi của các bạn… cần được vận dụng hợp lý. Không buông thả, dễ dãi với học sinh. Học sinh có ưu điểm thì khen ngay, có sai thì phê bình ngay. Chú ý tuyên dương những em tiến bộ trong tuần… Để cho học sinh tự bộc lộ mình trong các hoạt động, không làm giùm, nghĩ giùm.
Một kết quả thực tập mỹ mãn thì ai ai cũng muốn. Hi vọng với những kinh nghiệm nhỏ mà chúng tôi góp nhặt được sẽ giúp các bạn giáo sinh chúng ta gặt hái được thật nhiều thành công.
Leave a Reply