Trong mỗi hiệu thuốc, nhà thuốc, nước ô xy già là loại thuốc không thể thiếu. Tuy nhiên chúng ta mới chỉ biết đến tác dụng sát khuẩn, làm sạch vết thương mà chưa khai thác hết công dụng của loại thuốc sát khuẩn này.

Vì thế ngoài việc sử dụng để làm sạch vết thương, vết loét, nước ô xy già còn được sử dụng kết hợp với những chất khử khuẩn khác để tẩy uế tay, da và niêm mạc; rửa miệng trong điều trị viêm miệng cấp và súc miệng khử mùi; làm sạch ống chân răng và hốc tủy răng, nhỏ tai để loại bỏ ráy tai…. Ngoài ra, nước ô xy già còn có tác dụng cầm máu nhẹ.

Khi bôi ô xy già vào vết thương (ô xy già tiếp xúc với mô của cơ thể), ta thấy có hiện tượng sủi bọt là do ô xy già giải phóng ra oxygen có tác dụng kháng khuẩn, dẫn đến loại bỏ mảnh vụn của mô và loại bỏ mủ để làm sạch vết thương. Tuy nhiên, tác dụng kháng khuẩn này chỉ duy trì trong thời gian oxygen giải phóng ra và thời gian này rất ngắn.

Tuy nhiên nước ô xy già cũng không “lành” như ta tưởng. Chúng cũng có thể gây ra những tác dụng phụ ngoài ý muốn như có thể gây ung thư (nên tránh dùng nhiều lần trong thời gian dài). Dung dịch ô xy già có nồng độ đậm đặc có thể gây tổn thương mô (vì thế đối với loại dung dịch ô xy già có nồng độ 27%, 30% được sử dụng để pha những dung dịch loãng hơn và không được bôi lên các tổn thương dạng chưa được pha loãng).

Nước ô xy già cũng có thể gây kích ứng “bỏng” da và niêm mạc. Khi sử dụng nhắc lại nhiều lần đặc biệt dùng để súc miệng hoặc rửa miệng trong thời gian dài có thể gây phì đại nhú lưỡi (còn gọi là hiện tượng lưỡi có lông) nhưng sẽ hồi phục.

Và cuối cùng cần lưu ý không bôi nước ô xy già lên những vết thương đang lành (lên da non) vì sẽ gây tổn thương mô, khiến vết thương lâu lành hơn.

Ô xy già có nhiều nồng độ khác nhau từ 1,5-30%. Tùy theo mục đích sử dụng mà chọn nồng độ thích hợp nhưng thông thường dùng loại có nồng độ từ 1,5-3%.

‘Mặt trái’ của nước ôxy già

Nước ôxy già (Hydrogen peroxid) được sử dụng như một thuốc kháng khuẩn thứ yếu, có tác dụng tẩy uế, làm sạch vết thương và khử mùi. Nó cũng được dùng kết hợp với những chất khử khuẩn khác để tẩy uế tay, da và niêm mạc, rửa miệng trong điều trị viêm miệng cấp, làm sạch ống chân răng và hốc tủy răng, nhỏ tai để loại bỏ ráy tai…. Ngoài ra, nước ôxy già còn có tác dụng cầm máu nhẹ.

Khi bôi ôxy già vào vết thương, ta thấy có hiện tượng sủi bọt do ôxy già giải phóng ra oxygencó tác dụng kháng khuẩn, dẫn đến loại bỏ mảnh vụn của mô và loại bỏ mủ, làm sạch vết thương. Tuy nhiên, tác dụng kháng khuẩn này chỉ duy trì trong khi oxygen giải phóng ra và thời gian này rất ngắn.

Ôxy già có nhiều nồng độ khác nhau từ 1,5% đến 30%. Tùy theo mục đích sử dụng mà chọn nồng độ thích hợp, thường dùng nhất là loại 1,5% – 3%.

Ôxy già có mặt trong tủ thuốc của hầu hết các gia đình.

Để làm sạch vết thương hoặc vết loét, dùng dung dịch ôxy già 1,5%-3% hoặc dạng gel 1,5% bôi tại chỗ. Để rửa miệng và súc miệng khử mùi trong điều trị viêm miệng cấp, dùng nước ôxy già 1,5%-3% nhưng thường pha loãng với cùng thể tích nước. Để làm sạch những vết thương nhỏ ở miệng hoặc lợi, dùng ô xy già 1,5% dạng gel, bôi 4 lần một ngày (bôi một lượng gel nhỏ bôi vào, để yên ít nhất một phút, sau đó khạc nhổ ra). Đối với trường hợp muốn loại bỏ ráy tai, cần pha loãng một phần dung dịch nước ôxy già 6% với ba phần nước trước khi nhỏ tai.

Tuy nhiên, nước ôxy già cũng không “lành” như nhiều người tưởng. Chúng cũng có thể gây ra những tác dụng phụ ngoài ý muốn như có thể gây ung thư (nên tránh dùng nhiều lần trong thời gian dài). Dung dịch ôxy già có nồng độ đậm đặc có thể gây tổn thương mô (vì thế loại 27%, 30% thường được sử dụng để pha những dung dịch loãng hơn và không được bôi lên các tổn thương dạng chưa được pha loãng).

Nước ôxy già cũng có thể gây kích ứng “bỏng” da và niêm mạc. Khi sử dụng nhắc lại nhiều lần, đặc biệt là nếu dùng để súc miệng hoặc rửa miệng trong thời gian dài, nó có thể gây phì đại nhú lưỡi (còn gọi là hiện tượng lưỡi có lông), nhưng sẽ hồi phục.

Sẽ rất nguy hiểm nếu tiêm hoặc nhỏ dung dịch ôxy già vào những khoang kín của cơ thể do ôxy giải phóng ra không có đường thoát. Vì vậy, có trường hợp rửa đại tràng bằng dung dịch ôxy già đã gây ra tắc khí mạch, vỡ đại tràng, viêm trực tràng, viêm loét đại tràng và hoại tử ruột…

Và cuối cùng, cần lưu ý không bôi nước ôxy già lên những vết thương đang lành (lên da non) vì sẽ gây tổn thương mô, khiến vết thương lâu lành hơn.