Ngày 16 tháng 10 năm 2006 nhóm các nhà khoa học thuộc viện nghiên cứu hạt nhân của Nga và các cộng sự tại California (Mỹ) đã công bố kết quả về việc cho ra đời một nguyên tố hóa học mới có số nguyên tử 118 được coi là nguyên tố siêu nặng

Sau khi cho Canxi (calcium) tác dụng với nguyên tố nhân tạo Californium, các nhà khoa học thu được nguyên tử với 118 proton trong hạt nhân. Nguyên tố mới chỉ tồn tại trong một phần triệu giây sau đó chuyển thành nguyên tố 114 tiếp theo đó chuyển thành nguyên tố 112 và tách đôi.

Tuy nhiên, đây là nguyên tố tổng hợp nặng nhất và là khí trơ nhân tạo đầu tiên.

Nếu được công nhận, nguyên tố mới còn chưa được đặt tên này có thể được xếp đứng dưới radon trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.

Vào năm 1999 các nhà nghiên cứu đã công bố kết quả tạo thành công nguyên tố 118 nhưng phải rút lại công trình này vào năm 2002 do không đưa ra được những dẫn liệu chứng minh tính chính xác và một thành viên trong nhóm rút tên khỏi nhóm tác giả công trình và phủ nhận kết quả. Ba trong số các nhà khoa học của nghiên cứu đó cũng là đồng tác giả của công bố lần này.

Moody, một thành viên của nhóm, cho biết lần này số liệu không chỉ do một thánh viên duy nhất nắm giữ mà các thành viên khác cũng có thể theo dõi để hạn chế tối đa trường hợp chỉ một cá nhân đã có thể phủ nhận hết kết quả.

Theo GS Richard Casten, phó tổng biên tập tạp chí Physical Review C (tạp chí đăng tải công trình này), việc cho công bố kết quả nghiên cứu lần này phải được cân nhắc đặc biệt do tính nhạy cảm của vấn đề. Ông cũng cho rằng chỉ khi được xác nhận bởi các nhà khoa học khác thì một nguyên tố mới chính thức được khai sinh. Theo Moody, việc chờ đợi thường phải mất vài năm.

Theo Konrad Gelbke đại học Michigan, tạo một nguyên tố mới là một công việc cực kỳ khó khăn tựa như tạo thêm một chiếc chén thánh (Holy Grail) trong vật lý hạt nhân vậy.

Không chỉ các tác giả của công trình mà nhiều người đang cùng chờ đợi Hội Hóa học Quốc tế thông qua để công nhận và đặt tên cho nguyên tố mới này.

——————–

Tạo hợp chất hữu cơ từ khí trơ

Hợp chất khí hiếm đầu tiên do nhà hoá học Neil Bartlett người Anh tạo ra vào năm 1962. Nó liên quan tới một thành viên ổn định nhất của nhóm khí hiếm – xenon. Kể từ đó, các nhà khoa học đã tạo ta nhiều hợp chất khác, chủ yếu cùng với các nguyên tố phản ứng cực độ, đặc biệt là fluorine.

Hợp chất krypton hữu cơ rất đáng chú ý bởi nó kết hợp một loại khí hiếm với một thực thể hoá học tương đối ôn hoà – acetylene. Mỗi phân tử acetylene gồm 2 nguyên tử carbon có liên kết rất chặt, gắn với 2 nguyên tử hydro.

Nhóm của Khriachtchev đã làm lạnh hỗn hợp krypton và acetylene tới -265^oC. Sau đó, họ chiếu ánh sáng tử ngoại lên trên acetylene bị bẫy trong krypton đông lạnh. Quá trình này tước mất của mỗi phân tử một nguyên tử hydro. Khi được làm ấm hơn một chút, các cặp carbon kết hợp với nguyên tử krypton.

Khí hiếm không hiếm một chút nào. Helium, khí nhẹ nhất, là nguyên tố nhiều đứng hàng thứ hai trong vũ trụ. Argon chiếm khoảng 1% khí quyển của chúng ta (khoảng 66 nghìn tỷ tấn). Tuy nhiên, các khí nặng hơn (krypton và xenon) không có nhiều như vậy và khó tách hơn từ không khí.

Các khí hiếm ngày càng trơ khi chúng trở nên nhẹ hơn. Khriachtchev và đồng nghiệp của ông đã tạo ra hợp chất argon đầu tiên cách đây 3 năm bằng cách kết hợp nó với hydro và fluorine. Vào năm 1998, nhóm tạo ra hợp chất gồm krypton và cyanide.

(Theo Nature)