Đường hóa học: Hại ra sao?

Sự việc cơ quan chức năng phát hiện một cơ sở chuyên rang càphê ở Cần Thơ sử dụng đường hoá học sodium cyclamate để chế biến càphê đang khiến nhiều người thích uống càphê thấy lo lắng, bởi đây là loại đường đã từng được cảnh báo tiềm ẩn nhiều độc hại cho sức khoẻ.

Theo thông tin trên báo Thanh Niên ngày 15/5, đoàn kiểm tra liên ngành của trung tâm y tế dự phòng quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ đã đề nghị UBND quận này xử phạt hành chính cơ sở chuyên rang càphê Thái Dương (khu vực 4, phường An Bình, quận Ninh Kiều) 12,5 triệu đồng, về hành vi sử dụng phụ gia trái quy định.

Đoàn kiểm tra cũng đề nghị tiêu huỷ toàn bộ 198kg đường sodium cyclamate và 6kg đường viên không rõ nguồn gốc phát hiện tại cơ sở này vào ngày 9.5. Chủ cơ sở thừa nhận, đã sử dụng đường sodium cyclamate để chế biến càphê với tỷ lệ 1kg đường sodium cyclamate pha chế, chế biến với 600kg càphê.

Bằng chứng về tác hại của đường sodium cyclamate

Trao đổi với phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị, GS.TS Lưu Duẫn, trưởng khoa công nghệ thực phẩm, đại học Công nghệ Sài Gòn cho biết ông đã có quá trình nghiên cứu kỹ về đường sodium cyclamate. Theo đó, sodium cyclamate, tên gọi tắt cyclamate, là một chất làm ngọt, màu trắng, không mùi, dạng bột tinh thể, tan nhiều trong nước, có thể tạo vị ngọt gấp 30 lần đường sucrose (đường mía).

Đường sodium cyclamate đã bị Mỹ cấm sử dụng từ năm 1969.

Năm 1969, chất này đã bị cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấm sử dụng trên toàn quốc, sau khi có một số nghiên cứu trên động vật cho thấy nhiều tác dụng phụ có hại.

Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã cho chuột ăn sodium cyclamate với liều lượng từ 500mg đến 2.500mg (500mg tương đương với 30 lon nước ngọt). Sau hai năm, 12/70 con chuột thí nghiệm bắt đầu bị ung thư bàng quang. Tuy nhiên, chất này hiện vẫn được một số nước sử dụng để làm chất tạo ngọt, đánh lừa cảm giác thèm ngọt của bệnh nhân tiểu đường.

Nghiên cứu trên cơ thể người ở những nước còn sử dụng sodium cyclamate chưa thấy công bố tác dụng xấu nào. Tuy nhiên đa số chỉ dùng ở lượng nhỏ hơn nhiều lần lượng đã dùng trong thí nghiệm trên chuột.

“Tóm lại, đến nay vẫn chưa có kết quả nghiên cứu khoa học nào được công nhận về khả năng gây ung thư của sodium cyclamate trên con người. Nhưng không nên vì thế mà thiếu thận trọng với loại phụ gia đã gây nhiều tranh cãi ở Mỹ này”, GS.TS Lưu Duẫn nói.

Việt Nam đã cấm sử dụng

Theo PGS.TS.DS Nguyễn Hữu Đức, giảng viên chính bộ môn dược, đại học Y dược TP.HCM, tại Việt Nam, chất sodium cyclamate hiện không có mặt trong danh sách những phụ gia thực phẩm an toàn của bộ Y tế.

Một bác sĩ, nguyên là cán bộ viện Vệ sinh y tế công cộng, TP.HCM chia sẻ thêm, chất sodium cyclamate khi vào cơ thể sẽ được vi khuẩn trong ruột chuyển thành mono hay dicyclohexylamine, là chất có thể gây ung thư gan, thận, phổi… dị dạng bào thai trên nghiên cứu thực nghiệm ở động vật.

Hơn nữa, ngay cả ăn nhiều đường mía cũng không tốt cho sức khoẻ, huống gì đường hoá học. Khi vào cơ thể, các chất tạo ngọt không sinh năng lượng, không mang lại giá trị dinh dưỡng nào mà còn có thể tích luỹ gây độc cho gan, thận…

Cũng khẳng định đường sodium cyclamate nằm ngoài danh mục phụ gia thực phẩm an toàn được bộ Y tế cho phép sử dụng, BS Nguyễn Thị Huỳnh Mai, Chi Cục phó Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM, cho biết chất này còn thường thấy dùng trong các túi đường cát lọc, ở các quán cà phê.

“Việc sử dụng vì bất cứ mục đích nào, có liên quan đến sức khoẻ con người, đều cần có sự cho phép của cơ quan quản lý. Hiện bộ Y tế khuyến cáo mọi người hạn chế sử dụng các phụ gia có chất sodium cyclamate, để tránh những hậu quả chưa lường hết được”, BS Mai nói.