FERDINAND F. HENRI MOISSAN ( 1852 – 1907 )
 |
Nhà hóa học người Pháp đã cô lập thành công nguyên tố Flo
– Henri Moissan sinh ngày 28/09/1852 tại Paris. Ông bắt đầu học khoa học tại trường cao đẳng Meaux và sau này là tại phòng thí nghiệm của Edmond Frémy ở bảo tàng lịch sử tự nhiên.
Sau đó Moissan quản lý một phòng thí nghiệm nhỏ của riêng mình trước khi cùng tham gia với Debray và Troost tại phòng thí nghiệm ở Sorbonne. Năm 1879, ông được chọn vào viện nông học và đỗ tiến sĩ năm 1880 với luận án về cyanogen. Sau đó ông trở thành giảng viên của trường dược và là giáo sư khoa độc chất học vào năm 1886. Vào 1899 ông giữ quyền chủ nhiệm khoa hóa vô cơ, năm 1900 trở thành thành viên ban giám hiệu của trường đại học Paris.
– Những nghiên cứu đầu tiên của Moissan liên quan đến sự trao đổi khí giữa oxi và cacbonic bên trong lá cây. Nhưng ông đã sớm bỏ sinh vật học để đến với hóa học vô cơ, và công trình đầu tiên của ông là về oxit kim loại nhóm sắt, về crom và muối crom. Vào năm 1884, ông chuyển hướng quan tâm sang flo, các dẫn xuất hữu cơ và phospho của flo. Năm sau đó, ông khám phá ra rằng dung dịch KCl trong HF ở một nồng độ nào đó sẽ giữ ở trang thái lỏng và dẫn điện ở nhiệt độ -50oC, một năm sau ông thành công trong việc điện phân dung dịch này để phân lập được flo lần đâu tiên. Ông đã làm 1 nghiên cứu đầy đủ về tính chất của khí này và các phản ứng của nó với các nguyên tố khác.
– Năm 1892, Moissan đã đưa ra lý thuyết rằng kim cương có thể được tổng hợp bằng cách kết tinh cacbon dưới áp suất của sắt nóng chảy. Ông đã thiết kế và phát triển lò điện hồ quang, đạt tới những nhiệt độ trên 3500oC để hỗ trợ công việc sản xuất những viên đá nhân tạo nhỏ xíu này (kim cương).
Sau này ông sử dụng lò điện để làm bay hơi nhiều chất khác mà trước đây được xem như không thể nóng chảy được, và điều chế nhiều hợp chất mới, đặc biệt là muối carbua, silicua và borua. Năm 1891, ông khám phá ra carborundum. Sự nghiên cứu kỹ về cacbua và phản ứng của nó với nước đã dẫn tới lý thuyết của ông: trong vài trường hợp, dầu mỏ có thể được hình thành bởi phản ứng trên mặt đất giữa những hợp chất cacbua nhất định và nước. Ông còn điều chế những hợp chất hidrua của canxi, natri và kali và sử dụng lò điện để cô lập nhiều kim loại.
– Sự nghiệp khoa học của Moissan rất nổi tiếng với hơn ba trăm bài công bố, những công trình lớn nhất của ông là lò hồ quang điện (1897), flo và hợp chất (1900), luận án về hóa học vô cơ (từ năm 1904-1906). Ông là giảng viên xuất sắc và là một người theo chủ nghĩa thực nghiệm kiên nhẫn và tỉ mỉ.
Ông chết đột ngột vào ngày 20/02/1907 không lâu sau khi trở về từ lễ trao giải thưởng Nobel ở Stockholm.
Câu chuyện về nguyên tố flo
– Tên gọi flo (Fluere) theo tiếng Latin có nghĩa là “chảy”, tên gọi bắt nguồn từ việc các nhà luyện kim thời xưa thường cho thêm quặng florit để tạo với kim loại hỗn hợp dễ nóng chảy, nhờ đó tách được kim loại tinh khiết ra khỏi xỉ.
– Năm 1771, nhà hóa học Thụy Điển Carl William Scheele chưng khoáng vật florit (CaF2) với axit sunfuric thì thu được chất mới có tính chất tương tự axit clohidric nên được gọi là axit fluoric. Việc này chứng tỏ có một nguyên tố mới được phát hiện, có tính chất tương tự clo nhưng do flo hoạt động hóa học quá mạnh nên vẫn chưa ai có thể điều chế được dạng đơn chất của nó.
– Mãi đến năm 1886, trước một ủy ban đặc biệt của Viện Hàn lâm khoa học Paris, nhà hóa học người Pháp Ferdinand Frederic Henri Moissan đã trình bảy thành công thí nghiệm thu khí flo nguyên chất. Nhờ công trình này Moissan đã được Viện khoa học hàn lâm Thụy Điển trao giải thưởng Nobel vào năm 1906.
| Huy chương Vàng cho giải Nobel về hóa học |
Leave a Reply