Tôi xin nêu lên kinh nghiệm để thành công khi tiến hành thực hiện thí nghiệm biểu diễn về Cl2, O2, S với một số kim loại
Trong hoá học, để thực hiện thành công thí nghiệm nói chung và thí nghiệm biểu diễn nói riêng thì ngoài việc nắm vững nguyên tắc và phương pháp tiến hành thí nghiệm đòi hỏi người giáo viên phải có kinh nghiệm thực tế trong khi làm thí nghiệm, đặc biệt là đối với các thí nghiệm khó thành công.
Dưới đây, tôi xin nêu lên kinh nghiệm để thành công khi tiến hành thực hiện thí nghiệm biểu diễn về Cl2, O2, S với một số kim loại. Đây là những thí nghiệm biểu diễn trong chương trình hoá học lớp 10 – Ban cơ bản.
1. Thí nghiệm về S tác dụng với Fe.
– Hiện tượng:
Những hiện tượng thường gặp là S chảy ra, Fe không cháy, đốt 2-3 phút hoặc lâu hơn kết quả vẫn như vậy.
– Nguyên nhân:
+ Bột Fe không mịn.
+ Tỉ lệ về khối lượng hoặc tỉ lệ về thể tích chưa đúng.
– Kinh nghiệm để thí nghiệm thành công:
+ Bột Fe phải nhuyễn, mịn, tỉ lệ về khối lượng là 7g Fe và 4g S (hoặc có thể ước lượng bằng mắt 3 thể tích Fe với 1 thể tích S)
Thí nghiệm này thường làm sau khi trộn lẫn giữa Fe và S mà ưu thế hơn thuộc về bột Fe không mịn. Do đó, nếu đốt hỗn hợp bột Fe không mịn, S nóng chảy trong toàn khối hỗn hợp và Fe không còn để phản ứng.
+ Vì phản ứng toả nhiệt nên chỉ cần đốt chưa tới một phút một đốm đỏ ở đáy ống xuất hiện (lưu ý khi đó ở phần giữa hỗn hợp đen đi do S nóng chảy nhưng nửa bên trên vẫn còn nguyên màu vàng và xám của hỗn hợp) lập tức rút đèn cồn ra vệt sáng đỏ tự cháy tan dần khắp hỗn hợp.
Kết quả thí nghiệm thành công. Hiện tượng phản ứng xảy ra rất đẹp và hấp dẫn.
2. Thí nghiệm về O2 tác dụng với Fe.
– Hiện tượng:
Hiện tượng thường gặp là que diêm hay mẩu than mồi bị rơi xuống bình O2, Fe không cháy. Bình thủy tinh bị vỡ khi đang làm thí nghiệm.
– Nguyên nhân:
+ Do buộc không chặt que diêm hay mẩu than hoặc để than cháy quá lâu nên thể tích than nhỏ lại và rơi xuống khi Fe chưa kịp cháy.
+ Hoặc do miệng bình oxi nhỏ, dây sắt và que diêm mồi quá dài vì thế dây sắt bị rung, thao tác chậm làm mất nhiệt hoặc que diêm quá dài cháy lâu làm mất một lượng lớn oxi nên không đủ oxi cho Fe phản ứng.
+ Không cho nước hoặc ít cát vào bình oxi.
+ Dây Fe bị gỉ hoặc bị bẩn.
+ Dây Fe quá to.
+ Mẩu than chưa nung nóng đỏ(nếu mồi là than).
– Kinh nghiệm để thí nghiệm thành công:
+ Cho ít nước trong bình oxi.(hoặc ít cát sạch)
+ Dùng giấy nhám chà sạch gỉ hoặc bẩn trên dây Fe (dây sắt không nên to quá, tốt nhất là 1 dây phanh xe đạp) dài độ 30 cm cuộn thành lò so và ở đầu buộc chặt 1/ 3 que diêm.
+ Đốt cho que diêm cháy(hoặc nung nóng đỏ mẩu than) và đưa nhanh vào bình oxi. Que diêm cháy mạnh làm cho sợi dây Fe nóng lên và cháy khi hết oxi ở đầu dây Fe, Fe nóng chảy viên thành giọt tròn.
3. Thí nghiệm về Cl2 tác dụng với Fe.
– Hiện tượng:
Hiện tượng thường gặp là dây Fe không cháy hoặc cháy quá nhanh.
– Nguyên nhân:
+ Do nung dây Fe chưa đủ nóng hoặc thao tác đưa dây Fe vào bình Cl2 chậm làm mất nhiệt.
+ Dây Fe chưa được làm sạch gỉ hay bẩn hoặc dây Fe nhỏ quá cháy nhanh nên học sinh không kịp quan sát hiện tượng xảy ra.
+ Không đủ Cl2 để phản ứng với Fe do thu khí Cl2 vào bình quá nhỏ hoặc thu Cl2 vào bình nhưng chưa đủ.
– Kinh nghiệm để thí nghiệm thành công:
+ Dùng dây Fe to bằng 1 sợi dây phanh xe đạp hoặc to hơn một chút (tốt nhất dùng luôn 1 sợi dây phanh xe đạp) cọ sạch, dài 30 cm, một đầu quấn chặt vào đũa thuỷ tinh xuyên qua nút cao su, một đầu cuộn thành hình lò xo.
+ Thu đầy khí Cl2 vào bình cầu đáy bằng hoặc bình tam giác 250 ml.
+Đốt nóng đỏ đầu dây Fe đã cuộn hình lò xo rồi đưa nhanh vào bình dựng Cl2
Bài viết trích trong sáng kiến kinh nghiệm của thầy Phạm Hoài Minh – Nghĩa Lộ
Xem thêm tại: Click
Leave a Reply