Mùa thực tập sư phạm (TTSP) tại trường phổ thông đang gần kề. Nhưng có lẽ tất cả các bạn đều cùng chung tâm trạng háo hức mong chờ xen lẫn với bao lo âu, trăn trở. Trong bài viết này tôi muốn trao đổi cùng các bạn một số vấn đề về TTSP nhằm giúp các bạn có thêm niềm tin và nghị lực trong những ngày tới.
Các bạn biết không? TTSP là một họat động thường niên của trường sư phạm, đây là hoạt động đặc trưng cho nghề làm thầy nên nó có nhiều ý nghĩa lắm đấy. Nói một cách chung nhất, TTSP là quá trình SV được tiếp xúc trực tiếp với thực tế sinh động của nghề nghiệp, giúp họ củng cố, mở rộng những tri thức, kỹ năng nghề nghiệp đã được tích lũy; hình thành và phát triển những tri thức, kỹ năng mới theo yêu cầu của trường phổ thông; nâng cao hứng thú, tình cảm, trách nhiệm đối với nghề…Vậy, các bạn cần lưu ý những nội dung sau đây.
1. Yêu cầu về tinh thần và thái độ đối với TTSP
– Muốn TTSP đạt kết quả cao và thực sự tiến bộ sau TTSP, SV phải tiến hành quá trình thực tập với ý thức thực sự nghiêm túc – nghiêm túc như phong cách một nhà giáo thực thụ. Nghiêm túc trước học sinh (HS) vì chúng ta là những thầy cô giáo chính thức đối với các em. Nghiêm túc đối với tập thể sư phạm ở trường phổ thông vì chúng ta là đồng nghiệp, là thành viên trong tập thể đó. Đặc biệt là nghiêm túc đối với bản thân, yêu cầu cao đối với bản thân vì chúng ta đang là những người “học nghề”.
– Trước HS, chúng ta đã là những thầy, cô giáo thực thụ nên đòi hỏi phải có một tinh thần trách nhiệm cao. Trách nhiệm cao của một nhà giáo dục về bài giảng, về lời nói, về hành vi ứng xử…; trách nhiệm trước trường phổ thông về lớp do mình phụ trách giảng dạy và chủ nhiệm.
– TTSP là lúc tập làm thầy, do đó SV phải luôn giữ một thái độ cầu tiến, khiêm tốn học tập và chân thành rút kinh nghiệm để tiến bộ. Quá trình TTSP cũng là một quá trình học tập: học ở thầy cô giáo hướng dẫn, học qua thực tiễn phổ thông, học qua bạn bè trong đoàn thực tập, học ngay cả ở HS phổ thông.
2. Sinh viên cần chuẩn bị những gì cho TTSP ?
2.1. Chuẩn bị cho đời sống, sinh hoạt của bản thân
Việc chuẩn bị này phụ thuộc vào địa bàn thực tập (thành thị hay nông thôn, gần hay xa), vào thói quen và nhu cầu cuộc sống của từng người. Nhưng những thứ cần thiết như: tiền và các giấy tờ tuỳ thân; quần áo, giày dép, phương tiện đi lại, cặp, túi xách, các loại thuốc thông thường…là không thể thiếu.
2.2. Chuẩn bị cho thực tập giảng dạy
– Chuẩn bị cho việc lên lớp:
Để việc lên lớp đạt kết quả cao, ngay từ bây giờ các bạn phải tìm hiểu phần kiến thức mà mình sẽ phải dạy hoặc dự giờ trong thời gian thực tập ở trường phổ thông (qua giáo viên bộ môn PPGD của khoa, qua các GV và HS ở trường PT, đọc SGK, tài liệu tham khảo về những nội dung sẽ thực tập…). Sau đó các bạn cần tập soạn giáo án chi tiết, tập giảng một mình hay nhóm, tập viết bảng, tập sử dụng các phương tiện trực quan…Thực tế cho thấy nhiều SV gặp lúng túng khi lên lớp, “ăn không nên đọi, nói không nên lời”, viết bảng xiêu vẹo, trình bày lộn xộn, thiếu khoa học…do không được tập dượt kỹ lưỡng trước khi lên lớp. Bạn cũng cần học soạn các giáo án điện tử, vì ngày càng có nhiều trường phổ thông yêu cầu SV phải có những tiết dạy bằng giáo án điện tử.
Chuẩn bị làm đồ dùng dạy học hoặc mượn các đồ dùng dạy học theo các bài sẽ dạy thực tập.
2.3. Chuẩn bị cho thực tập chủ nhiệm
– Đọc lại sách vở, tài liệu Tâm lý học, Giáo dục học và các tài liệu kiến thức khác liên quan đến công tác chủ nhiệm (cách lập kế hoạch chủ nhiệm, cách xử lý tình huống…).
– Chuẩn bị “sổ thực tập sư phạm”, sổ ghi chép, giấy, bút…
– Chuẩn bị một số bài hát, tiết mục văn nghệ, những tài liệu hướng dẫn trò chơi, đồ dùng thể thao (nếu có)…
– Tìm hiểu và nắm vững một số vấn đề về công tác Đoàn ở trường PT như: quyền hạn, nhiệm vụ người Đoàn viên, hồ sơ chuyển sinh hoạt Đoàn, thủ tục kết nạp Đoàn viên mới, cách thức tổ chức một buổi lễ kết nạp Đoàn viên như thế nào, cách thức tổ chức một buổi sinh hoạt theo chủ đề…(giả sử bạn sẽ phải làm cố vấn cho HS về các vấn đề này, bạn nghĩ sao?)…
2.4. Đọc và nắm vững các văn bản hướng dẫn TTSP của trường ĐHSP
Các văn bản này đã được phổ biến trước khi các bạn đi TTSP, cần ghi chép lại những nội dung có liên quan đến công việc của mình.
Thực tế phổ thông
3. Đến trường phổ thông bạn phải chú ý những vấn đề gì ?
3.1. Chú ý các mối quan hệ giao tiếp ở trường phổ thông
Đối với GV trường PT cần kính trọng, khiêm tốn, cầu tiến, tế nhị, mạnh dạn; tránh sợ hãi, rụt rè, tự ti hoặc phô trương kiến thức hay bất bình, chê bai…Chẳng hạn: nếu có một số vấn đề nào đó về chuyên môn không nhất trí, trước hết kiểm tra lại mình một cách cẩn thận, nếu mình sai thì hãy rút lui một cách có “trật tự”, nếu mình đúng thì khéo léo trao đổi với GV một cách “học hỏi”, tránh chạm đến lòng tự trọng của GV hay đừng để họ nghĩ “trứng khôn hơn vịt”. Không được bàn tán về những khuyết điểm trong bài giảng của GV ở chỗ đông người…
Đối với HS cần mạnh dạn ngay buổi tiếp xúc đầu tiên, vui vẻ, dễ gần, nhưng nghiêm khắc, chân thật và bình đẳng, bình tĩnh, tự chủ, tế nhị…. Tránh quá nghiêm khắc, cách biệt với HS hoặc quá vui vẻ, xuề xoà, “cá mè một lứa”. Chẳng hạn có SV luôn tạo cho mình một dáng vẻ quá đạo mạo, trịnh trọng, cả tháng không có lấy một nụ cười với HS, nhưng lại có những sinh SV “mày, tao”, “chén chú, chén anh” quá thoải mái với HS. Hai khuynh hướng này đều cần tránh. Đặc biệt nếu thấy xuất hiện “bóng dáng yêu thương” trong tâm hồn mình thì phải kiên quyết “xóa”, bởi vì cái “biểu tượng tâm lý” này gây ra nhiều cái “nhiễu” không có lợi. Hoặc nếu thấy HS “để ý” đặc biệt tới mình thì cấn tế nhị, nói năng và hành động sao cho tránh sự khơi sâu tình cảm riêng. Cần đối xử bình thường như những HS khác trong lớp…
Đối với bạn cùng đoàn thực tập các bạn cần thật sự cộng tác, tương trợ lẫn nhau, khiêm tốn học hỏi; tránh đố kị, cô lập bạn mình và cô lập mình, tự cao, bè phái, mất đoàn kết làm ảnh hưởng đế uy tín SV trường ĐHSP TP.HCM. Có nên đặt vấn đề “yêu” trong đợt TTSP không các bạn? Tình yêu đến với trái tim không có hẹn trước. Nếu nảy nở một tình cảm đặc biệt nào đó mở đầu cho một mối tình tốt đẹp, lâu dài thì không có gì ngăn trở bạn. Tuy nhiên cần thận trọng, kín đáo, đừng nên “ồn ào” hoặc để xảy ra những điểu đáng tiếc ảnh hưởng đến kết quả TTSP và đến uy tín.
Đối với cán bộ và nhân viên trong trường phổ thông, với nhân dân địa phương nơi đến thực tập cần thân mật, cởi mở, chân thành, ứng xử có văn hóa…
3.2. Những việc phải làm trong thực tập giảng dạy
– Tìm hiểu tình hình giảng dạy và học tập bộ môn ở trường phổ thông như: nề nếp dạy và học, kinh nghiệm truyền thống, khó khăn, thuận lợi, những yêu cầu và mục tiêu phấn đấu của bộ môn…
– Nhận nhiệm vụ thực tập giảng dạy và lập kế hoạch giảng dạy.
– Dự giờ và rút kinh nghiệm.
– Chuẩn bị bài giảng cụ thể (soạn giáo án, thông qua GVHD, tập giảng, chỉnh sửa ).
– Tiến hành bài giảng trên lớp.
– Đánh giá kết quả giờ giảng.
3.3. Những việc phải làm trong thực tập chủ nhiệm lớp
– Tìm hiểu HS và lớp chủ nhiệm, nắm chắc những công việc cơ bản của lớp trong thời gian thực tập.
– Xây dựng kế hoạch công tác chủ nhiệm (tháng, tuần)
– Tổ chức thực hiện kế hoạch đã vạch ra.
– Đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm từng tuần.
Trên đây là một số vấn đề rất cơ bản của TTSP mà các bạn cần biết. Tuy nhiên TTSP là một đợt “tổng dượt” tất cả những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà các bạn được chuẩn bị trong quá trình đào tạo ở trường sư phạm. Các bạn cần tự tin vào chính mình, biết vượt qua mọi khó khăn, tích cực học hỏi và trên hết là phải thực sự say mê, yêu nghề.
Chúc các bạn thành công trong hai đợt TTSP sắp tới!
Leave a Reply