Chương cấu tạo nguyên tử được nghiên cứu ngay đầu chương trình PTTH. Các kiến thức trong chương là cơ sở lý thuyết giúp việc nghiên cứu các phần tiếp theo nên có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu toàn bộ chương trình hóa học phổ thông. Đây là chương lý thuyết khó nhất, nhiều khái niệm trừu tượng nên cần chú ý nhiều về mặt phương pháp để học sinh tiếp cận được các nội dung hiện đại.
1. Phương pháp dạy chủ yếu là sử dụng phương pháp tiên đề, nghĩa là học sinh công nhận các quan điểm cơ bản của thuyết cấu tạo nguyên tử và vận dụng vào các trường hợp cụ thể để hiểu và nắm được các quan điểm của thuyết electron.
Cụ thể: Học sinh công nhận thành phần cấu tạo nguyên tử gồm các loại hạt proton, nơtron, electron để vận dụng:
-Tính khối lượng nguyên tử (theo lý thuyết)
– Hiểu khái niệm đồng vị để tính khối lượng nguyên tử trung bình của các nguyên tố à từ đó giải thích vì sau trong bảng hệ thống tuần hoàn người ta ghi khối lượng nguyên tử của các nguyên tố là một số rất lẻ.
– Công nhận tính chất chuyển động của electron để hiểu khái niệm obitan.
– Công nhận số thứ tự của lớp electron bằng số phân lớp ( vd: lớp thứ nhất có 1 phân lớp là 1s, lớp thứ hai có 2 phân lớp là 2s 2p… lớp thứ n có n phân lớp. Chú ý từ lớp thứ 4 đến lớp thứ 7 chỉ có 4 phân lớp), số electron tối đa trong một obitan … để viết cấu hình electron của nguyên tử.
– Công nhận sự trùng lắp:
Số thứ tự nguyên tố = diện tích hạt nhân
Số thứ tự chu kỳ = số lớp electron
Số thứ tự phân nhóm chính = số e lớp ngoài.
Cũng để vận dụng:
– Từ vị trí nguyên tố trong HTTH <=> cấu tạo nguyên tử.
– Biết tổng số các hạt trong cấu tạo nguyên tử để xác định nguyên tố
2. Sử dụng triệt để các phương tiện trực quan: mô hình, tranh vẽ kết hợp chặt chẽ với các phương pháp dùng lời như thuyết trình nêu vấn đề, đàm thoại… sự kết hợp hợp lý các phương pháp dùng lời và phương tiện trực quan giúp giải quyết các vấn đề khoa học của các nhà hóa học mà vận dụng vào việc giải các bài tập lý thuyết cụ thể.
3. Tận dụng các tư liệu lịch sử về sự hình thành phát triển của học thuyết cấu tạo nguyên tử để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh hiểu được những nội dung lý thuyết mà các em phải công nhận. Giáo viên nên khai thác các bài đọc thêm, các kiến thức về cấu tạo nguyên tử mà học sinh đã được học trong chương trình vật lý và sưu tầm thêm các tư liệu về các quan điểm mô tả cấu tạo nguyên tử của các nhà hóa học cổ điển như: Lơxips, Đêmôcit, Đantôn, Rơzepo, Bor, Xômôphen … Khi sử dụng các tư liệu đó giáo viên chú ý kết hợp với bài giảng giúp học sinh hiểu được quá trình nghiên cứu vất vả, gian khổ của các nhà khoa học trong một thời gian dài để giúp cho nghành khoa học lý thuyết về nguyên tử – phân tử được phát triển mạnh mẽ và phát huy được những ứng dụng thực tiễn của nó ngày nay.
Leave a Reply