Nhật đối phó với nguy cơ hạt nhân

• Ba mẹ con đang tạm trú ở trung tâm cứu hộ tại Sendai (Nhật) ngày 13-3 – Ảnh: AFP
• 18 nhà máy điện hạt nhân Nhật Bản đối mặt với nguy cơ động đất

Hai ngày sau trận động đất – sóng thần kinh hoàng trong lịch sử của mình, Nhật Bản đang phải đối phó với những nguy cơ hạt nhân tại Nhà máy Fukushima.

Ngày 13-3, Chính phủ Nhật Bản đang phải chạy đua với tình trạng khẩn cấp sau khi chính phủ thông báo khả năng hai vụ tan chảy hạt nhân đã xảy ra và chất phóng xạ có thể đã rò rỉ khỏi các lò phản ứng.

Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết sau vụ nổ tại một nhà máy điện hạt nhân do động đất, tình trạng khẩn cấp đã được ban bố tại nhà máy điện hạt nhân thứ hai do lượng phóng xạ ở đây vượt quá mức bình thường. Theo IAEA, tình trạng khẩn cấp ở cấp đầu tiên (thấp nhất) do hậu quả chỉ số phóng xạ vượt quá mức cho phép trong khu vực quanh nhà máy.

Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) cho biết họ chuẩn bị bơm nước biển vào lò phản ứng số 2 tại nhà máy thuộc khu liên hợp hạt nhân Fukushima Daiichi. Hiện TEPCO đang bơm nước biển vào lò phản ứng số 1 và số 3 để làm mát cũng như giảm áp bên trong vỏ bảo vệ các lò phản ứng này.

“Chernobyl lặp lại?”

Người phát ngôn của Chính phủ Nhật Bản Yukio Edano đã cảnh báo nguy cơ xảy ra vụ nổ thứ hai tại lò phản ứng số 3 thuộc khu liên hợp hạt nhân Fukushima Daiichi.

Chuyên gia an ninh về vũ khí hạt nhân V.K. Duggal ở New Delhi nói: “Tổng cộng có 10 lò phản ứng tại hai nhà máy ở khu liên hợp hạt nhân Fukushima. Ngày 13-3, đã xảy ra một vụ nổ tại nhà máy điện hạt nhân số 1 khiến một lò phản ứng bị phá hủy, trong khi có tin nói một lò phản ứng khác cũng có thể phát nổ. Chính phủ Nhật Bản vẫn chưa đưa ra những thông tin chính xác liên quan đến nguy cơ đe dọa của các vụ nổ. Đây là điều hết sức lo ngại. Thảm họa có thể còn nguy hiểm hơn vụ Chernobyl, xét cả về khía cạnh con người bị phơi nhiễm chất phóng xạ và ô nhiễm phóng xạ trong khu vực”.

Mối đe dọa về thảm họa hạt nhân lớn ngày càng rõ hơn khiến thế giới đang vô cùng lo ngại. Các chuyên gia hạt nhân quốc tế đã lên tiếng cảnh báo về khả năng xảy ra các thảm kịch tương tự như vụ Chernobyl năm 1986 ở Ukraine và vụ tan chảy một phần thanh nhiên liệu của lò phản ứng tại Nhà máy điện Three Mile Island của Mỹ năm 1979.

Ông Andre-Claude Lacoste thuộc Cơ quan An toàn hạt nhân Pháp nói với báo giới: “Hướng gió trong thời gian tới dường như sẽ thổi ô nhiễm hạt nhân về phía Thái Bình Dương… Tình huống này là rất nghiêm trọng”.

Ông Yukio Edano cho biết TEPCO đã triển khai các hoạt động làm mát mới, theo đó bơm nước biển và axít boric vào lò phản ứng nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra sự cố nghiêm trọng. Dự kiến công đoạn này sẽ mất khoảng 10 ngày.

Hai chuyên gia hạt nhân Mỹ cảnh báo việc bơm nước biển để làm lạnh lò phản ứng hạt nhân như người Nhật đang làm ở Nhà máy Fukushima là “hành động tuyệt vọng”, gợi lại thảm họa Chernobyl.

Nước biển có tính ăn mòn và được sử dụng như giải pháp cuối cùng ngăn chặn tai họa.

Cùng ngày 13-3, Nhật Bản tiếp tục chịu những dư chấn lớn ở vùng biển phía đông, gần Tokyo hơn so với trận động đất hôm 11-3. Cơ quan Vật lý Mỹ đo được cường độ của các trận dư chấn là 6,2 độ Richter, khiến nhiều tòa nhà ở Tokyo rung chuyển. Tâm chấn nằm ở cách đông Tokyo 179km, ở độ sâu 24,5km.

Từ hôm 11-3 tới nay, Nhật Bản đã phải hứng chịu hơn 150 cơn dư chấn.

Nhật Bản phụ thuộc lớn vào điện hạt nhân

Quy mô chưa từng thấy về mức độ và ảnh hưởng của vụ động đất hôm 11-3 đã khiến giới chức trách của Nhật Bản đặt câu hỏi: liệu các giải pháp trong tình huống khẩn cấp cũng như chính sách theo đuổi hạt nhân tại quốc gia dễ bị động đất như Nhật Bản đã đầy đủ và phù hợp chưa?

Giới chuyên môn Nhật còn đặt vấn đề khi cho rằng chính sách theo đuổi điện hạt nhân tại một nước như Nhật Bản là rất mạo hiểm. Nhật Bản có những điều luật vô cùng chặt chẽ và chi tiết liên quan đến việc phản ứng trong tình huống khẩn cấp.

Tuy nhiên, với tình huống thảm họa liên hoàn xảy ra gồm động đất, sóng thần và nổ nhà máy điện hạt nhân thì chưa được tính đến. Nhật Bản là nước phụ thuộc rất lớn vào điện hạt nhân, có 54 nhà máy và tám nhà máy khác đang được xây dựng.