Phản ứng không dung môi

I. Giới thiệu về phản ứng không dung môi

Nếu xét trên khía cạnh kinh tế và chất thải môi trường thì chính ra phản ứng không dung môi mới là phản ứng thân thiện môi trường nhất, vì không tốn thêm công đoạn tách loại dung môi hay xử lý các vấn đề môi trường do dung môi gây ra. Như vậy về khía cạnh lý thuyết có thể tiến hành các phản ứng hóa học khi cả tác chất lẫn chất phản ứng đều ở trạng thái rắn chỉ đơn giản bằng các thao tác nghiền và trộn, hoặc có thêm sự hỗ trợ của vi sóng hay siêu âm.

II. Hóa học của phản ứng không dung môi

Thực sự các phản ứng không dung môi không hề mới, nó đã được ứng dụng rất nhiều trước đây, thường gặp là các phản ứng nhiệt phân muối, chẳng hạn nhiệt phân các muối axetat có thể cho ra xeton, hay metan… đã là những phản ứng trở thành kinh điển.

Hiện nay các phản ứng không dung môi đã được phát triển rộng rãi hơn, các phản ứng trước đây vốn chỉ tiến hành trong điều kiện đồng thể nay đã có thể làm được trong điều kiện không dung môi

Đến cả phản ứng Domino chọn lọc đối phân như Robinson cũng đã có phiên bản không dung môi

Rồi vi sóng cũng nhảy vào

III. Kỹ thuật thực nghiệm

Nếu có hai hay nhiều phần tử cùng tham gia phản ứng không dung môi thì cách tiến hành chung là nghiền mịn tất cả trong cối thủy tinh hay cối sứ, sau đó giữ ở nhiệt độ thường hay đưa vào bếp cách dầu (trong các phản ứng cần nhiệt độ) hay sử dụng các điều kiện kích thích phản ứng (vi sóng, siêu âm, UV). Việc tách sản phẩm hữu cơ sau phản ứng thường được tiến hành bằng cách cho dung môi hữu cơ vào hòa tan chất rồi chạy sắc ký thu sản phẩm

Tài liệu tham khảo

1. Kerton F. M., Alternative solvent in green chemistry ., RSC publishing, 2009
2. Golpagur Nagendrappa., Organic Synthesis under Solvent-free Condition: An Environmentally Benign Procedure-I., Resonance, 2002
3. Farshid Mohsenzadeh, Kioumars Aghapoor, Hossein R. Darabi., Benign approaches for the microwave-assisted synthesis of quinoxalines., Journal of Brazilian chemistry society, 2007