Thi tốt nghiệp THPT 2012: Đề vẫn có câu hỏi mở

Giờ ôn tập của học sinh lớp 12 Trường THPT Trưng Vương (TPHCM). Ảnh: Tấn Thạnh

Khoảng hơn 1 triệu học sinh khối 12 trên toàn quốc đang bước vào đợt cao điểm ôn thi tốt nghiệp THPT. Với mong muốn đạt kết quả cao nhất, nhiều học sinh lao vào học ngày, học đêm nhưng vẫn thiếu những kỹ năng, kinh nghiệm cần thiết.

Đề thi vẫn ra theo hướng mở
Theo một chuyên viên của Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ GD – ĐT, đề thi tốt nghiệp THPT năm nay nằm trong chương trình THPT hiện hành, chủ yếu lớp 12 THPT. Đề thi hướng tới kiểm tra bao quát kiến thức cơ bản, năng lực vận dụng kiến thức, sự hiểu biết về thực hành của người học… nhưng vẫn có những câu hỏi ra theo hướng mở.

Theo nhiều chuyên gia tuyển sinh, để đạt hiệu quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT thì cần phải kết hợp nhiều phương pháp. Tại hướng dẫn triển khai ôn tập, Bộ GD – ĐT lưu ý các trường, giáo viên phải hướng dẫn học sinh tự học, tự ôn tập với ôn tập theo nhóm và ôn tập chung cả lớp. Theo ông Vũ Đình Chuẩn, việc kết hợp như vậy sẽ giúp học sinh tự kiểm tra đánh giá kết quả ôn tập của mình và còn nhận được sự kiểm tra, đánh giá trong nhóm học tập và kiểm tra, đánh giá chung của toàn lớp, toàn trường. Từ đó, các em sẽ phát hiện được những phần kiến thức còn thiếu hụt để có điều chỉnh hợp lý, kịp thời. Quan trọng là các em có thể tự học hỏi kinh nghiệm của nhau.

Hiện nay, việc ôn tập đã được các nhà trường triển khai. Theo ông Văn Như Cương, Hiệu trưởng trường Dân lập Lương Thế Vinh thì hình thức ôn tập phân nhóm theo khả năng nhận thức đã được trường thực hiện nhiều năm nay. Những học sinh có học lực yếu được tập trung ôn tập. Nhà trường cử những giáo viên có khả năng, kinh nghiệm và vận động những học sinh khá giỏi hỗ trợ để giúp những học sinh yếu nắm được kiến thức, kỹ năng cơ bản theo yêu cầu của kỳ thi. Đây cũng là một trong những yêu cầu của Bộ GD – ĐT về chỉ đạo ôn thi tốt nghiệp tại các trường THPT.

Theo tin từ lãnh đạo Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục (Bộ GD-ĐT), đề thi tốt nghiệp THPT năm nay vẫn ổn định như đề thi tốt nghiệp THPT năm 2011. Cụ thể, nội dung đề nằm trong chương trình THPT hiện hành, chủ yếu lớp 12 THPT; kiểm tra bao quát kiến thức cơ bản, năng lực vận dụng kiến thức, sự hiểu biết về thực hành của người học; phân loại được trình độ của người học… Đề vẫn có những câu hỏi ra theo hướng mở nhằm phát huy tính sáng tạo của thí sinh.

Một lưu ý với thí sinh là đề thi không ra trong phần giảm tải nên không phải ôn thi phần này. Để làm được bài thi ở mức độ trung bình, thí sinh cần nắm vững kiến thức cơ bản ở mức thuộc bài. Nhưng để có kết quả cao, thí sinh cần đạt yêu cầu cao hơn là thông hiểu và biết vận dụng kiến thức để làm bài thi. Số điểm dành cho yêu cầu này là 50%.

Cũng liên quan đến đề thi, một vấn đề rất quan trọng được thí sinh, các nhà chuyên môn quan tâm là tính chính xác của đề thi. Thạc sĩ Phạm Hồng Danh, Trung tâm Luyện thi ĐH Vĩnh Viễn (TPHCM), nói hầu như năm nào cũng có các sự cố nếu không ở đề thi thì lại ở hướng dẫn chấm.

Lãnh đạo Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục cho biết công tác ra đề và phản biện năm nay được thực hiện theo một quy trình nghiêm ngặt. Mỗi môn thi có một tổ ra đề thi gồm tổ trưởng, các cán bộ biên soạn đề thi và các cán bộ phản biện đề thi là giảng viên từ một số các ĐH, học viện, trường ĐH, CĐ; chuyên viên của sở GD-ĐT, giáo viên đang giảng dạy chương trình THPT ở trường THPT. Đề thi khi soạn thảo xong sẽ được tổ chức phản biện. Những người tham gia công tác ra đề thi các năm trước mà có xảy ra sai sót sẽ không được mời tham gia ra đề thi.

Để chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, ông Vũ Đình Chuẩn cũng cho rằng, các em học sinh cần trang bị cho mình một số kỹ năng quan trọng như: Biết tổng hợp kiến thức của toàn bộ chương trình THPT, đặc biệt là chương trình lớp 12. Học sinh phải biết tự tổ chức thảo luận theo nhóm, trao đổi, tranh luận để hiểu sâu hơn về kiến thức, tự trau dồi kiến thức một cách chủ động. Đồng thời, phải có các kĩ năng phân tích để hiểu đề thi, trình bày bài thi. Học sinh cần nắm được quy chế thi và thực hiện đúng quy chế để tránh những điều sơ xuất hoặc vi phạm trong khi thi, ảnh hưởng đến kết quả thi. Các em cần chuẩn bị tâm thế chủ động, vững vàng khi bước vào kỳ thi bởi yếu tố tâm lý đóng một vai trò không nhỏ trong kết quả của kỳ thi tốt nghiệp THPT nói riêng và các kỳ thi quan trọng nói chung.

Không có tài liệu ôn thi của Bộ

Năm 2012, Bộ GD – ĐT sẽ không chỉ đạo việc biên soạn, in và phát hành tài liệu ôn thi tốt nghiệp THPT 2012. Nhưng sau khi Bộ GD – ĐT công bố các môn thi tốt nghiệp, các Sở GD – ĐT sẽ triển khai việc ôn tập theo văn bản hướng dẫn ôn thi tốt nghiệp cho từng môn thi mà Bộ soạn thảo.

Ông Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học, Bộ GD – ĐT cho rằng, tài liệu để ôn thi tốt nghiệp THPT tốt nhất vẫn là sách giáo khoa, kết hợp sử dụng sách bài tập theo quy định của Bộ GD – ĐT và vở ghi của học sinh. Bên cạnh đó, học sinh cũng có thể sử dụng các tài liệu tham khảo để ôn thi tốt nghiệp phù hợp với khả năng nhận thức của mình. Tuy nhiên, việc lạm dụng sách tham khảo sẽ gây rối nhiễu trong việc ôn thi. Điều này cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả ôn tập.

Ông Hồ Phú Bạc, Trưởng Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết trước môn thi đầu tiên, tại các hội đồng thi tốt nghiệp đều tập trung thí sinh để phổ biến quy chế thi, trong phòng thi, các giám thị cũng nhắc nhở nhưng vẫn có nhiều trường hợp thí sinh vi phạm quy chế buộc phải dừng thi. Trong đó, phổ biến nhất là lỗi mang điện thoại, tài liệu vào phòng thi.

Nhiều thí sinh khác lại vướng vào các lỗi khác khiến bài thi bị mất điểm. Ông Nguyễn Hoài Chương, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết đề thi mỗi môn đều có phần bắt buộc và tự chọn. Ở phần tự chọn, thí sinh chỉ được làm một trong hai phần nhưng vẫn có thí sinh làm cả 2 phần dẫn đến phạm quy nên mất điểm ở phần này.

Theo quy chế, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay vẫn có những môn thi theo hình thức tự luận, trắc nghiệm. Giáo viên Phạm Tấn Hoàng, Trường THPT Vĩnh Viễn (TPHCM), lưu ý: Để làm tốt môn thi trắc nghiệm, thí sinh cần phân phối thời gian làm bài hợp lý. Không nên dừng lại quá lâu ở một câu hỏi được cho là khó nhưng cũng không vội vàng chọn câu trả lời mà chưa đọc hết 4 chọn lựa (A, B, C, D). Thí sinh cần loại trừ nhanh 2 chọn lựa sai thì sẽ còn lại một chọn lựa đúng và một chọn lựa gần đúng, cẩn thận để rút ra đáp án từ 2 chọn lựa này.

Với môn thi tự luận, thạc sĩ Phạm Hồng Danh khuyên thí sinh tránh viết bằng hai loại mực. Khi làm bài, phải đọc đề kỹ trước khi bắt đầu làm bài để tuyệt đối tránh tình trạng hiểu sai đề. Làm bài theo nguyên tắc chọn những câu dễ để làm trước. Nếu làm sai thì gạch bỏ và làm lại.

Nhiều năm qua, sau khi Bộ GD-ĐT công bố môn thi tốt nghiệp, nhiều sở GD-ĐT đã tổ chức thi thử cho học sinh khối 12. Việc tổ chức thi thử nghiêm túc như kỳ thi thật được các sở GD-ĐT này cho là có tác dụng giúp học sinh làm quen với kỳ thi, các em sẽ bình tĩnh hơn khi bước vào thi thật. Ngoài ra, qua thi thử, học sinh tự đánh giá được học lực của mình để có kế hoạch ôn tập hợp lý và hiệu quả. Tại TPHCM, đề thi thử được học sinh cho là khó hơn thi thật. Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác cho rằng thi thử y như thi thật khiến cho học sinh thêm căng thẳng, mất thời gian ôn tập. Để học sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT đạt kết quả cao, các trường cần trang bị tốt kiến thức cho học sinh lẫn kỹ năng làm bài thi hơn là thi thử.